Windykacja i prawo - blog kancelarii prawnej

adwokata Dariusza Staniszewskiego

 
 

Sposoby minimalizacji ryzyka powstania zadłużenia

Data aktualizacji: 13 marca 2026

Powiedzenie „lepiej zapobiegać niż leczyć” znajduje również swoje zastosowanie w przypadku wystąpienia zadłużeń. Wielu problemów związanych z dłużnikami nie regulującymi swoich zobowiązań można by było uniknąć stosując się do kilku zasad. W niniejszym artykule postaramy się przybliżyć tę kwestię oraz zaprezentujemy konkretne rozwiązania przeciwdziałające wystąpieniu opóźnień.

Stały monitoring płatności

Pierwszą, bardzo istotną zasadą, która powinna przyświecać każdemu podmiotowi przeprowadzającemu transakcje z kontrahentami jest częsty i co ważne regularny monitoring płatności. Szczególnie w przypadku mniejszych podmiotów, które nie mogą sobie pozwolić na w pełni zautomatyzowane systemy śledzące wpływy, bardzo często dochodzi do sytuacji, w których płatności nie są sprawdzane tygodniami, czy nawet miesiącami. Zawsze pojawiają się na horyzoncie inne, wydawałoby się ważniejsze kwestie, którymi należy się zająć. Jeśli nie wiemy o opóźnieniu, nie jesteśmy w stanie zareagować. Jeśli nie reagujemy, dajemy jasny sygnał, iż sytuacja jest przez nas akceptowana.

Rozwiązania, które warto przemyśleć:

  • inwestycja w półautomatyczny lub automatyczny system zarządzania płatnościami,
  • przynajmniej cotygodniowy przegląd zaległych płatności wraz z decyzją, jakie kroki powinny zostać podjęte,
  • monitoring podjętych decyzji i stopnia ich realizacji,
  • przeznaczenie na monitoring płatności odpowiedniej ilości czasu, idealnie określenie z góry stałego terminy, kiedy jest on przeprowadzany,
  • traktowanie monitoringu płatności jako jednej z najważniejszych kwestii, której potencjalne niedopatrzenie może mieć krytyczne w skutkach konsekwencje.
  •  

    Komunikacja w przypadku opóźnień

    Przypadki opóźnień w płatnościach powinny być rozwiązywane niezwłocznie. Takie działanie przynosi kilka korzyści:

    • jest jasnym sygnałem, iż sytuacja jest stale monitorowana,
    • pozwala wyjaśnić wszelkiego rodzaju drobne problemy i przeoczenia (nieotrzymana faktura, mail w folderze spam, błąd po stronie banku, etc.),
    • jest informacją dla dłużnika, iż opóźnienia nie powinny stać się normą,
    • może stanowić istotny dowód w trakcie postępowania sądowego.

    Najczęściej pierwszym środkiem komunikacji w dzisiejszych czasach jest wiadomość e-mail. Jeśli korzystamy z systemu monitoringu płatności, najczęściej takie rozwiązania posiadają zintegrowaną funkcję wysyłki tego typu powiadomień (manualną, bądź automatyczną).Jeśli polegamy na działaniach manualnych, warto zastanowić się nad wprowadzeniem kilku standardowych szablonów wiadomości e-mail.
     

    Outsourcing spraw związanych z zadłużeniem

    W przypadku, kiedy przy aktualnym obłożeniu innymi działaniami w przedsiębiorstwie trudno jest przeprowadzać działania związane z windykacją systematycznie i w pełni w zgodzie z ustalonymi procedurami, warto zastanowić się nad outsourcingiem spraw związanych z zadłużeniami np. nawiązując współpracę z kancelarią prawną specjalizującą się w tego typu działaniach. Często nawet krótkie przypomnienie przesłane jednak nie przez wierzyciela, a przez kancelarię, potrafi rozwiązać problem.

    Zalet takiego rozwiązania jest oczywiście znacznie więcej:

    • realizacja zadań zgodnie z harmonogramem,
    • doświadczony zespół,
    • brak strat czasowych na poszukiwanie dodatkowych informacji dotyczących sposobu prawidłowego zastosowania przepisów w tym konkretnym przypadku,
    • z uwagi na doświadczenie i gotowe, latami tworzone procedury, często znacznie szybszy czas rozwiązywania sporów,
    • znacznie większa szansa na zachowanie dobrych relacji z kontrahentem.

     

    Nietworzenie precedensów

    Warto również pamiętać, aby nie tworzyć precedensów. Dłużnicy bardzo szybko przyzwyczajają się do „nieoficjalnie” wydłużonych terminów płatności. W rezultacie kilka opóźnień staje się normą. Następnie te nowe normy również są przesuwane. Dochodzimy do sytuacji, w której dłużnik wręcz oczekuje, iż kolejne zobowiązania będą zaspokajane ze znacznym opóźnieniem. Tego typu spirala zadłużenia jest niezwykle niebezpieczna. Szczególnie w sytuacji, w której realizacja działań na rzecz danego kontrahenta wiąże się z poniesieniem dużych kosztów na starcie (np. zakupu towarów, czy licencji.)
     

    Oparcie na faktach

    Miła atmosfera pracy, czy sympatyczne spotkania są oczywiście istotne. Szczególnie podczas wieloletniej współpracy z kontrahentem. W przypadku powstania zadłużenia warto jednak opierać się na twardych danych. Jeśli pojawiają się opóźnienia w płatnościach, nie warto zwlekać z działaniami. Koniec końców realizacja dostawy usługi czy produktu oraz otrzymanie za tę dostawę wynagrodzenia, powinno być priorytetem.
     

    Odpowiednia dokumentacja

    Wszelkie działania związane z monitoringiem płatności, komunikacją z klientem, dodatkowymi ustaleniami powinny być możliwie najlepiej dokumentowane. Daje to kilka korzyści:

    • pozwala w krótkim czasie powrócić do wcześniejszych ustaleń,
    • daje możliwość analizy ewolucji współpracy i jej zasad w czasie,
    • może stanowić ważny dowód w sprawie, jeśli dojdzie do postępowania sądowego.

    Warto zwrócić uwagę, iż w pewien sposób nawet rozmowa telefoniczna może zostać udokumentowana. Wystarczy spisać krótką notatkę obejmującą najważniejsze punkty i przesłać ją do kontrahenta z prośbą o powietrzenie ustaleń.
     

    Weryfikacja kontrahenta

    Minimalizacja ryzyka zadłużenia może rozpoczynać się wbrew pozorom jeszcze przed formalnym nawiązaniem współpracy. Mowa o sprawdzeniu wiarygodności płatniczej kontrahenta. Stopień szczegółowości tego działania będzie oczywiście zależał od kilku czynników, m.in.:

    • wartości potencjalnych zamówień,
    • modelu biznesowego przedsiębiorstwa,
    • sposobów płatności stosowanych przy rozliczeniach,
    • szczególnych uwarunkowań panujących w danej branży.

     

    Segmentacja kontrahentów

    Segmentacja kontrahentów to kolejne narzędzie, jakie mamy do dyspozycji. W skrócie mówimy o podziale klientów firmy na grupy według określonych kryteriów (np. ryzyka płatniczego, wartości współpracy czy terminowości płatności). Dzięki temu firma może lepiej zarządzać należnościami, ograniczać ryzyko zadłużenia i dopasować warunki współpracy do danego klienta.
     

    Zmiany w warunkach płatności ograniczające ryzyko

    Odroczony termin płatności to bardzo popularna forma rozliczeń. Niestety ma wiele wad. Najważniejszą z nich jest brak faktycznej kontroli nad tym, czy zamówienie realnie zostanie opłacone. W wielu wypadkach takie rozwiązanie jest niestety konieczne, tam gdzie jednak można, warto rozpatrzyć inne modele:

    • płatność z góry,
    • płatność podzielona na etapy,
    • uzależnienie realizacji konkretnych działań od uregulowania opłat za wcześniejsze elementy,
    • stosowanie zaliczek i zadatków,
    • kary umowne.

     

    Kontakt z kancelarią

    W przypadku chęci podjęcia współpracy w zakresie windykacji serdecznie zapraszamy do kontaktu. Można to zrobić na kilka sposobów:

    Sprawdź powiązane z artykułem usługi naszej kancelarii:

    Jak bardzo podobał Ci się artykuł?

    Kliknij na gwiazdkę, aby ocenić

    Średnia ocena 0 / 5. Liczba głosów: 0

    Nikt jeszcze nie ocenił artykułu. Bądź pierwszy!

Napisz, co o tym sądzisz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *